Petizzjoni Nru: 71 Signatures: 1422
L-Erbatax-il Leġislatura (2022 - 2026)
Details - B'mod elettroniku
Titlu
IPPROTEĠI L-PAJSAĠĠ ARKEOLOĠIKU TA' SANTA VERNA!
Data
12-08-2025
Data li l-petizzjoni tagħlaq għall-firem
13-10-2025
Min ħoloq il-petizzjoni
DAWN ADRIAN SALIBA
Ilment
B’rispett, qed nappellaw lill-Onorevoli Membri Parlamentari sabiex tittieħed azzjoni urġenti biex jitħares l-pajsaġġ arkeoloġiku madwar it-Tempju ta' Santa Verna fix-Xagħra, Għawdex. It-Tempju jeħtieġ protezzjoni minn żvilupp irriversibbli, kif ukoll jeħtieġ li niżguraw li dan il-wirt prezzjuż jitħalla biex jitgawda mill-ġenerazzjonijiet futuri.
Proġetti riċenti ta' riċerka, inkluż snin ta’ xogħol mill-Proġett FRAGSUS, ikkonfermaw li Santa Verna hija waħda mill-aktar pajsaġġi preistoriċi uniċi u l-aħjar ippreservati f’Malta. L-iskoperti huma straordinarji u joffru evidenza tan-nies li għexu hawn, mhux biss matul il-Perjodu tat-Tempji,, iżda fl-eluf ta’ snin qabel ma nbnew il-Ġgantija u Santa Verna: għodod tal-ġebel u żrieragħ antiki mħollija minn irziezet preistoriċi, fuklari li fihom traċċi ta’ ġir (forsi użati fiż-żebgħa ħamra li tgħatti l-ħitan ta’ Ġgantija), u l-element rari ta' evidenza ta' dfin ta’ tfal li jidika ritwali li qabel ma kienux magħrufa – kollha prova ta’ komunitajiet Neolitiċi li damu għaddejjin għal millenji sħaħ. Barra minn hekk, minħabba n-numru estensiv ta’ għerien fil-qrib, huwa wkoll probabbli li hunter-gatherers Mesolitiċi, simili għal dawk li ġew skopruti fl-għar tal-Latnija fil-qrib, kienu jiffrekwentaw dan il-post.
Dawn l-iskoperti kollha jagħtuna ħarsa ċara - ħarsa tant ċara u diffiċli biex tinkiseb - lejn il-ħajja preistorika ta’ kuljum – iżda din il-mera fuq il-passat tagħna se titkisser għal dejjem jekk dan il-pajsaġġ rari u prezzjuż jinqered.
Mill-inqas 18-il dar, pixxina, u żewġ toroq huma pjanati ħdejn it-tempju - fejn instabet ħofra Neolitika li fiha l-fdalijiet ta’ sebat itfal. It-triq tan-nofsinhar tgħaddi miż-żona ta’ lqugħ arkeoloġika stabbilita għal Santa Verna. Hemm ukoll bosta żviluppi illegali li qed jinbnew f’dan il-qasam.
Għal aktar informazzjoni, jekk jogħġbok żur il-websajt ta’ MALTA-ARCH: https://www.malta-arch.com/santa-verna.html
Proġetti riċenti ta' riċerka, inkluż snin ta’ xogħol mill-Proġett FRAGSUS, ikkonfermaw li Santa Verna hija waħda mill-aktar pajsaġġi preistoriċi uniċi u l-aħjar ippreservati f’Malta. L-iskoperti huma straordinarji u joffru evidenza tan-nies li għexu hawn, mhux biss matul il-Perjodu tat-Tempji,, iżda fl-eluf ta’ snin qabel ma nbnew il-Ġgantija u Santa Verna: għodod tal-ġebel u żrieragħ antiki mħollija minn irziezet preistoriċi, fuklari li fihom traċċi ta’ ġir (forsi użati fiż-żebgħa ħamra li tgħatti l-ħitan ta’ Ġgantija), u l-element rari ta' evidenza ta' dfin ta’ tfal li jidika ritwali li qabel ma kienux magħrufa – kollha prova ta’ komunitajiet Neolitiċi li damu għaddejjin għal millenji sħaħ. Barra minn hekk, minħabba n-numru estensiv ta’ għerien fil-qrib, huwa wkoll probabbli li hunter-gatherers Mesolitiċi, simili għal dawk li ġew skopruti fl-għar tal-Latnija fil-qrib, kienu jiffrekwentaw dan il-post.
Dawn l-iskoperti kollha jagħtuna ħarsa ċara - ħarsa tant ċara u diffiċli biex tinkiseb - lejn il-ħajja preistorika ta’ kuljum – iżda din il-mera fuq il-passat tagħna se titkisser għal dejjem jekk dan il-pajsaġġ rari u prezzjuż jinqered.
Mill-inqas 18-il dar, pixxina, u żewġ toroq huma pjanati ħdejn it-tempju - fejn instabet ħofra Neolitika li fiha l-fdalijiet ta’ sebat itfal. It-triq tan-nofsinhar tgħaddi miż-żona ta’ lqugħ arkeoloġika stabbilita għal Santa Verna. Hemm ukoll bosta żviluppi illegali li qed jinbnew f’dan il-qasam.
Għal aktar informazzjoni, jekk jogħġbok żur il-websajt ta’ MALTA-ARCH: https://www.malta-arch.com/santa-verna.html
Għaldaqstant umilment nitlob/nitolbu lill-Kamra tad-Deputati sabiex
Qed nitolbu l-espansjoni formali taż-żona ta' lqugħ ta' Santa Verna, inkluża l-art naturali u agrikola kollha li fadal—b'hekk nipproteġu l-qalba tat-tempju u żoni sinifikanti oħra, inklużi għerien, ħofor tad-dfin, u art li tista' fiha stratigrafija intatta. Din iż-żona ta' lqugħ għandha tinkludi l-pajsaġġ arkeoloġiku kollu tax-Xagħra, li jestendi saċ-Ċirku tax-Xagħra, it-Tempju tal-Ġgantija u l-Għolja tan-Nuffara lejn il-lvant, Triq il-Knisja lejn it-tramuntana u l-punent, u Triq Sant' Anard/Triq ix-Xagħra lejn in-nofsinhar.
Il-bini u t-toroq ippjanati joħolqu theddida kbira għall-għarfien xjentifiku u kulturali. Hija meħtieġa azzjoni immedjata biex tiġi evitata ħsara irriversibbli lill-ħamrija stratifikata li fiha informazzjoni arkeoloġika u ambjentali vitali. Trid tittieħed azzjoni immedjata biex jitwaqqfu l-iżviluppi illegali kollha fiż-żona.
Din iż-żona fiha l-aktar evidenza estensiva ta’ komunitajiet Neolitiċi kontinwi ta’ Malta—okkupati għal eluf ta’ snin—u hija kruċjali. Il-ħamrija preistorika fiha DNA antika, żrieragħ, polline, irmied, u informazzjoni arkeoloġika vitali oħra. Ladarba tinqered, tisparixxi għal dejjem.
Il-ħamrija u l-artefatti jipprovdu wkoll tagħrif dwar il-bennejja ta’ Ġgantija u l-ħajja domestika u r-ritwali tagħhom. Għal darb’oħra, jistgħu wkoll jitfgħu dawl fuq il-kultura Mesolitika tal-hunter-gatherer f’Malta.
Għalhekk, nitolbu:
1. Ordni ta' Konservazzjoni ta' Emerġenza Immedjata
2. Studji dettaljati aċċessibbli taż-żona u s-sejbiet reċenti
3. Espansjoni formali taż-żona ta' lqugħ arkeoloġiku ta' Santa Verna
4. Monitoraġġ arkeoloġiku indipendenti mill-iżviluppaturi
5. Protezzjoni tal-għerien kollha fil-qrib u l-karatteristiċi preistoriċi fiż-żona
6. Irkupru u studju tal-ħamrija u l-artefatti kollha mneħħija
Il-bini u t-toroq ippjanati joħolqu theddida kbira għall-għarfien xjentifiku u kulturali. Hija meħtieġa azzjoni immedjata biex tiġi evitata ħsara irriversibbli lill-ħamrija stratifikata li fiha informazzjoni arkeoloġika u ambjentali vitali. Trid tittieħed azzjoni immedjata biex jitwaqqfu l-iżviluppi illegali kollha fiż-żona.
Din iż-żona fiha l-aktar evidenza estensiva ta’ komunitajiet Neolitiċi kontinwi ta’ Malta—okkupati għal eluf ta’ snin—u hija kruċjali. Il-ħamrija preistorika fiha DNA antika, żrieragħ, polline, irmied, u informazzjoni arkeoloġika vitali oħra. Ladarba tinqered, tisparixxi għal dejjem.
Il-ħamrija u l-artefatti jipprovdu wkoll tagħrif dwar il-bennejja ta’ Ġgantija u l-ħajja domestika u r-ritwali tagħhom. Għal darb’oħra, jistgħu wkoll jitfgħu dawl fuq il-kultura Mesolitika tal-hunter-gatherer f’Malta.
Għalhekk, nitolbu:
1. Ordni ta' Konservazzjoni ta' Emerġenza Immedjata
2. Studji dettaljati aċċessibbli taż-żona u s-sejbiet reċenti
3. Espansjoni formali taż-żona ta' lqugħ arkeoloġiku ta' Santa Verna
4. Monitoraġġ arkeoloġiku indipendenti mill-iżviluppaturi
5. Protezzjoni tal-għerien kollha fil-qrib u l-karatteristiċi preistoriċi fiż-żona
6. Irkupru u studju tal-ħamrija u l-artefatti kollha mneħħija
Rimarki tal-għeluq
Nitolbu lill-Parlament biex jaġixxi b'viżjoni, integrità u responsabbiltà— sabiex jiddefendi dan il-pajsaġġ arkeoloġiku ta' importanza globali u jsostni d-dritt ta' kull ċittadin li jibbenefika mill-wirt kulturali u xjentifiku kollettiv ta' Malta.